Kan. 849
- Chrzest,
brama
sakramentów,
konieczny do
zbawienia
przez
rzeczywiste
lub
zamierzone
przyjęcie,
który
uwalnia
ludzi od
grzechów,
odradza ich
jako dzieci
Boże i przez
upodobnienie
do Chrystusa
niezniszczalnym
charakterem
włącza ich
do Kościoła,
jest ważnie
udzielany
jedynie
przez
obmycie w
prawdziwej
wodzie z
zastosowaniem
koniecznej
formy
słownej.
Rozdział I
SPRAWOWANIE
CHRZTU
Kan.
850 -
Chrztu
udziela się
z
zachowaniem
obrzędu
przepisanego
w
zatwierdzonych
księgach
liturgicznych,
poza
przypadkiem
naglącej
konieczności,
kiedy należy
zastosować
tylko to, co
jest
wymagane do
ważności
sakramentu.
Kan.
851 -
Sprawowanie
chrztu
powinno być
odpowiednio
przygotowane,
dlatego:
1°
dorosły
zamierzający
przyjąć
chrzest
winien
być
dopuszczony
do
katechumenatu
i wedle
możności
przez
różne
stopnie
doprowadzony
do
wtajemniczenia
sakramentalnego,
zgodnie
z
obrzędem
wtajemniczenia
przystosowanym
przez
Konferencję
Episkopatu
oraz ze
szczegółowymi
przepisami
przez
nią
wydanymi;
2°
rodzice
dziecka
chrzczonego,
jak
również
chrzestni,
powinni
być
należycie
pouczeni
o
znaczeniu
tego
sakramentu
i o
związanych
z nim
obowiązkach.
Proboszcz
winien
osobiście
lub
przez
innych
zatroszczyć
się,
ażeby
rodziców
właściwie
przygotować
pasterskimi
pouczeniami
a także
wspólną
modlitwą,
zbierając
razem po
kilka
rodzin
oraz,
gdy to
możliwe,
składając
im
wizytę.
Kan.
852 -
§
1.
Przepisy
zawarte
w
kanonach
o
chrzcie
dorosłych
stosuje
się do
wszystkich,
którzy
po
wyjściu
z
dzieciństwa
osiągnęli
używanie
rozumu.
§
2. Z
dzieckiem
zrównany
jest,
gdy
chodzi o
chrzest,
także
ten, kto
nie jest
świadomy
swego
działania.
Kan.
853 -
Poza
wypadkiem
konieczności,
woda używana
przy
udzielaniu
chrztu
powinna być
poświęcona,
zgodnie z
przepisami
ksiąg
liturgicznych.
Kan.
854 -
Chrztu
udziela się
bądź przez
zanurzenie,
bądź przez
polanie, z
zachowaniem
przepisów
wydanych
przez
Konferencję
Episkopatu.
Kan.
855 -
Rodzice,
chrzestni i
proboszcz
powinni
troszczyć
się, by nie
nadawać
imienia
obcego
duchowi
chrześcijańskiemu.
Kan.
856 -
Chociaż
chrzest może
być
udzielany w
jakimkolwiek
dniu, jednak
zaleca się,
aby z zasady
był
udzielany w
niedzielę
albo wedle
możności w
wigilię
paschalną.
Kan.
857 -
§
1.
Poza
wypadkiem
konieczności,
właściwym
miejscem
chrztu
jest
kościół
lub
kaplica.
§
2.
Należy
uważać
za
regułę,
że
dorosły
ma
przyjmować
chrzest
we
własnym
kościele
parafialnym,
dziecko
zaś w
kościele
parafialnym
jego
rodziców,
chyba że
co
innego
doradza
słuszna
przyczyna.
Kan.
858 -
§
1.
Każdy
kościół
parafialny
powinien
mieć
chrzcielnicę,
z
zachowaniem
łącznego
prawa
nabytego
już
przez
inne
kościoły.
§
2.
Ordynariusz
miejsca,
wysłuchawszy
zdania
proboszcza,
może dla
wygody
wiernych
zezwolić
lub
nakazać,
ażeby
chrzcielnica
była
także w
innym
kościele
lub
kaplicy
na
terenie
parafii.
Kan.
859 -
Jeśli
kandydat do
chrztu, ze
względu na
odległość
lub inne
okoliczności,
nie może bez
poważnej
niedogodności
przybyć lub
być
przyniesiony
do kościoła
parafialnego
albo innego
kościoła lub
kaplicy, o
których w
kan. 858, §
2, chrztu
można i
trzeba
udzielić w
innym bliżej
położonym
kościele lub
kaplicy albo
nawet w
innym
odpowiednim
miejscu.
Kan.
860 -
§
1.
Poza
wypadkiem
konieczności,
chrztu
nie
należy
udzielać
w domach
prywatnych,
chyba że
ordynariusz
miejsca
zezwoli
na to
dla
poważnej
przyczyny.
§
2.
Jeśli
biskup
diecezjalny
nie
zarządzi
inaczej,
chrztu
nie
należy
udzielać
w
szpitalach,
chyba że
zmusza
do tego
konieczność
lub inna
racja
duszpasterska.
Rozdział II
SZAFARZ
CHRZTU
Kan.
861 -
§
1.
Zwyczajnym
szafarzem
chrztu
jest
biskup,
prezbiter
i
diakon,
z
zachowaniem
przepisu
kan.
530, n.
1.
§
2.
Gdy
szafarz
zwyczajny
jest
nieobecny
lub ma
przeszkodę,
chrztu
godziwie
udziela
katecheta
albo
inna
osoba
wyznaczona
do tej
funkcji
przez
ordynariusza
miejsca,
a w
wypadku
konieczności
każdy
człowiek,
mający
właściwą
intencję.
Duszpasterze,
zwłaszcza
zaś
proboszcz,
powinni
zatroszczyć
się o
to, aby
wierni
zostali
pouczeni
o
prawidłowym
udzielaniu
chrztu.
Kan.
862 -
Poza
wypadkiem
konieczności,
nie wolno
nikomu bez
odpowiedniego
zezwolenia
udzielać
chrztu na
obcym
terytorium,
nawet swoim
podwładnym.
Kan.
863 - O
chrzcie
dorosłych,
przynajmniej
tych, którzy
ukończyli
czternasty
rok życia,
powinien być
powiadomiony
biskup
diecezjalny,
ażeby, jeśli
uzna to za
wskazane,
sam udzielił
chrztu.
Rozdział III
PRZYJMUJĄCY
CHRZEST
Kan.
864 -
Zdatnym do
przyjęcia
chrztu jest
każdy
człowiek,
jeszcze nie
ochrzczony.
Kan.
865 -
§
1.
Aby
dorosły
mógł być
ochrzczony,
powinien
wyrazić
wolę
przyjęcia
chrztu,
być
odpowiednio
pouczony
o
prawdach
wiary i
obowiązkach
chrześcijańskich
oraz
przejść
praktykę
życia
chrześcijańskiego
w
katechumenacie.
Ma być
również
pouczony
o
konieczności
żalu za
grzechy.
§
2.
Dorosły,
znajdujący
się w
niebezpieczeństwie
śmierci,
może być
ochrzczony,
jeśli
mając
jakąś
znajomość
głównych
prawd
wiary,
ujawni w
jakikolwiek
sposób
intencję
przyjęcia
chrztu i
przyrzeknie,
że
będzie
zachowywał
nakazy
chrześcijańskiej
religii.
Kan.
866 -
Jeśli tylko
nie stoi na
przeszkodzie
poważna
racja,
dorosły
przyjmujący
chrzest
powinien być
zaraz
bierzmowany
i
uczestniczyć
w
Eucharystii,
przyjmując
także
Komunię
świętą.
Kan.
867 -
§
1.
Rodzice
mają
obowiązek
troszczyć
się,
ażeby
ich
dzieci
zostały
ochrzczone
w
pierwszych
tygodniach;
możliwie
najszybciej
po
urodzeniu,
a nawet
jeszcze
przed
nim
powinni
się udać
do
proboszcza,
by
prosić o
sakrament
dla
dziecka
i
odpowiednio
do niego
się
przygotować.
§
2.
Jeśli
dziecko
znajduje
się w
niebezpieczeństwie
śmierci,
powinno
być
natychmiast
ochrzczone.
Kan.
868 -
§
1.
Do
godziwego
ochrzczenia
dziecka
wymaga
się:
1°
aby
zgodzili
się
rodzice
lub
przynajmniej
jedno
z
nich,
lub
ci,
którzy
prawnie
ich
zastępują;
2°
aby
istniała
uzasadniona
nadzieja,
że
dziecko
będzie
wychowane
po
katolicku;
jeśli
jej
zupełnie
nie
ma,
chrzest
należy
odłożyć
zgodnie
z
postanowieniami
prawa
partykularnego,
powiadamiając
rodziców
o
przyczynie.
§
2.
Dziecko
rodziców
katolickich,
a nawet
i
niekatolickich,
znajdujące
się w
niebezpieczeństwie
śmierci,
jest
godziwie
chrzczone,
nawet
wbrew
woli
rodziców.
Kan.
869 -
§
1. W
razie
wątpliwości,
czy ktoś
został
ochrzczony
albo czy
chrzest
był
ważnie
udzielony,
istniejącej
mimo
przeprowadzenia
rzetelnych
badań w
tej
sprawie,
chrztu
należy
udzielić
warunkowo.
§
2.
Ochrzczeni
we
wspólnocie
kościelnej
niekatolickiej
nie
powinni
być
chrzczeni
warunkowo,
chyba że
po
zbadaniu
materii
i formy
zastosowanych
przy
udzielaniu
tego
chrztu,
jak
również
intencji
ochrzczonego
jako
dorosłego,
oraz
szafarza
chrztu,
pozostaje
uzasadniona
wątpliwość
co do
ważności
chrztu.
§
3.
Jeśli w
wypadkach,
o
których
w §§ 1 i
2,
pozostaje
wątpliwe
udzielenie
lub
ważność
chrztu,
przed
jego
udzieleniem
dorosłemu
należy
wyjaśnić
naukę o
sakramencie
chrztu
oraz
przedstawić
mu, albo
- jeśli
chodzi o
dziecko
- jego
rodzicom
powody
wątpliwej
ważności
udzielonego
chrztu.
Kan.
870 -
Dziecko
podrzucone
lub
znalezione,
jeśli po
dokładnym
zbadaniu nie
ustali się
jego chrztu,
należy
ochrzcić.
Kan.
871 -
Płody
poronione,
jeśli żyją,
należy,
jeśli to
możliwe,
chrzcić.
Rozdział IV
CHRZESTNI
Kan.
872 -
Przyjmujący
chrzest
powinien
mieć, jeśli
to możliwe,
chrzestnego.
Ma on
dorosłemu
towarzyszyć
w
chrześcijańskim
wtajemniczeniu,
a dziecko
wraz z
rodzicami
przedstawiać
do chrztu
oraz
pomagać,
żeby
ochrzczony
prowadził
życie
chrześcijańskie
odpowiadające
przyjętemu
sakramentowi
i wypełniał
wiernie
złączone z
nim
obowiązki.
Kan.
873 -
Należy
wybrać
jednego
tylko
chrzestnego
lub
chrzestną,
albo dwoje
chrzestnych.
Kan.
874 -
§
1.
Do
przyjęcia
zadania
chrzestnego
może być
dopuszczony
ten,
kto:
1°
jest
wyznaczony
przez
przyjmującego
chrzest
albo
przez
jego
rodziców,
albo
przez
tego,
kto
ich
zastępuje,
a
gdy
tych
nie
ma,
przez
proboszcza
lub
szafarza
chrztu,
i
posiada
wymagane
do
tego
kwalifikacje
oraz
intencję
pełnienia
tego
zadania;
2°
ukończył
szesnaście
lat,
chyba
że
biskup
diecezjalny
określił
inny
wiek
albo
proboszcz
lub
szafarz
jest
zdania,
że
słuszna
przyczyna
zaleca
dopuszczenie
wyjątku;
3°
jest
katolikiem,
bierzmowanym
i
przyjął
już
sakrament
Najświętszej
Eucharystii
oraz
prowadzi
życie
zgodne
z
wiarą
i
odpowiadające
funkcji,
jaką
ma
pełnić;
4°
jest
wolny
od
jakiejkolwiek
kary
kanonicznej,
zgodnie
z
prawem
wymierzonej
lub
deklarowanej;
5°
nie
jest
ojcem
lub
matką
przyjmującego
chrzest.
§
2.
Ochrzczony,
należący
do
niekatolickiej
wspólnoty
kościelnej,
może być
dopuszczony
tylko
razem z
chrzestnym
katolikiem
i to
jedynie
jako
świadek
chrztu.
Rozdział V
STWIERDZENIE
I ZAPISANIE
PRZYJĘTEGO
CHRZTU
Kan.
875 -
Udzielający
chrztu
powinien
zatroszczyć
się, jeśli
nie ma
chrzestnego,
ażeby był
przynajmniej
jeden
świadek,
który by
mógł
stwierdzić
udzielenie
chrztu.
Kan.
876 - Do
udowodnienia
chrztu,
jeśli to nie
przynosi
nikomu
szkody,
wystarczy
oświadczenie
jednego
wiarygodnego
świadka albo
przysięga
samego
ochrzczonego,
gdy
przyjmował
chrzest jako
dorosły.
Kan.
877 -
§
1.
Proboszcz
miejsca
udzielenia
chrztu
powinien
bezzwłocznie
i
dokładnie
zapisać
w
księdze
ochrzczonych
nazwisko
ochrzczonego,
czyniąc
wzmiankę
o
szafarzu,
rodzicach,
chrzestnych
oraz o
świadkach,
jeśli
występują,
jak
również
o
miejscu
i dacie
udzielonego
chrztu,
podając
również
datę i
miejsce
urodzenia.
§
2.
Jeśli
idzie o
dziecko
zrodzone
z matki
niezamężnej,
należy
wpisać
nazwisko
matki,
gdy fakt
jej
macierzyństwa
jest
publicznie
stwierdzony
albo ona
sama z
własnej
woli o
to prosi
na
piśmie
lub
wobec
dwóch
świadków.
Należy
wpisać
także
nazwisko
ojca,
gdy jego
ojcostwo
potwierdza
jakiś
dokument
publiczny,
albo
oświadczenie
złożone
przez
niego
wobec
proboszcza
i dwóch
świadków.
W
pozostałych
wypadkach
wpisuje
się
ochrzczonego,
bez
żadnej
wzmianki
o ojcu
lub
rodzicach.
§
3. W
wypadku
dziecka
adoptowanego
należy
wpisać
nazwiska
adoptujących
oraz -
przynajmniej
jeśli
tak
czyni
się w
akcie
cywilnym
regionu
-
nazwiska
rodziców
naturalnych,
zgodnie
z §§ 1 i
2, przy
uwzględnieniu
przepisów
Konferencji
Episkopatu.
Kan.
878 -
Jeśli
chrzest nie
był
udzielony
przez
proboszcza
ani też w
jego
obecności,
wtedy
szafarz
chrztu,
kimkolwiek
jest, ma
obowiązek
powiadomić
proboszcza
parafii, na
terenie
której
udzielono
chrztu, aby
mógł zapisać
chrzest,
zgodnie z
kan. 877, §
1.